Na een decennium zijn we lang niet klaar met zombies uit te roeien.
Stel je het volgende scenario voor: Zombie-aanvallen ontketenen een ravage over de wereld, steden gaan in lockdown, communicatiekanalen worden overspoeld en zombies bedreigen alles wat ons dierbaar is. Klinkt als de plot van een blockbuster? Misschien. Precies tien jaar geleden besloten we bij PM om er iets anders mee te doen. Geen film, geen boek en al helemaal geen crisisprocedure. We maakten er een serious game van.
In 2027 bestaat de Zombie Game tien jaar. Tien jaar waarin honderden deelnemers zich hebben afgevraagd hoe ze een zombie-apocalyps zouden aanpakken. Tien jaar waarin crisismanagers, communicatiespecialisten en operationele teams samen de strijd aangingen tegen een dreiging die niemand ooit had zien aankomen. En vooral: tien jaar waarin we keer op keer merkten hoe krachtig het is om crisisbeheer niet alleen te bespreken, maar het daadwerkelijk te ervaren.
Van CONPLAN 888 naar onze eigen zombie-apocalyps
Dat de Zombie Game ooit het levenslicht zag, is minder vergezocht dan het klinkt. In 2011 schreef het Amerikaanse ministerie van Defensie CONPLAN 888, een crisisplan om zich voor te bereiden op een mogelijke zombie-uitbraak. Het document was bedoeld als trainingsinstrument om militaire planners te helpen nadenken over hoe ze zouden reageren op een scenario dat onmogelijk lijkt.
Bij PM gingen we een stap verder. We schreven geen zombieplan, maar maakten de zombie-apocalyps gewoon werkelijkheid. In de Zombie Game worden deelnemers ondergedompeld in een grootschalige crisissituatie waarin verschillende teams elk een deel van de puzzel in handen hebben. Operationele teams proberen de dreiging onder controle te krijgen op het Battle Field, crisismanagers bewaken het grotere geheel in de War Room en communicatiespecialisten proberen burgers en andere stakeholders te informeren via het Alert Network. Niemand heeft het volledige plaatje. Niemand beschikt over alle antwoorden. En ondertussen blijven de zombies komen.
Vele experten vergeleken in 2017 de Zombie Game met een pandemie van Zombies. Wie had toen ooit gedacht dat dit scenario zich in 2020 zou voltrekken…
Crisisbeheer teruggebracht tot de essentie
De Zombie Game is geen klassieke oefening waarbij deelnemers een scenario volgen en achteraf bekijken of ze de juiste procedure hebben toegepast. Het is een spelsimulatie over efficiënt en effectief geïntegreerd crisisbeheer, ontwikkeld in samenwerking met het Europees Parlement, waarin deelnemers vooral één ding ervaren: omgaan met chaos en vanuit de chaos een werkbare structuur uitbouwen waar stress geen kans krijgt.
Want wanneer een crisis uitbreekt, verloopt niets netjes volgens plan: informatie is onvolledig, belangen botsen, rollen overlappen, beslissingen moeten worden genomen voordat alle feiten bekend zijn, en wat voor het ene team de beste oplossing lijkt, kan voor een ander team nieuwe problemen veroorzaken.
De game maakt die dynamiek voelbaar. Wie neemt de leiding wanneer niemand het volledige overzicht heeft? Hoeveel informatie deel je, en met wie? Wanneer grijp je centraal in en wanneer geef je teams ruimte om zelf te handelen? Hoe zorg je ervoor dat operationele acties, crisismanagement en communicatie elkaar versterken in plaats van tegenwerken? Het zijn vragen die in een zombie-apocalyps misschien absurd lijken, maar in een echte crisis bijzonder herkenbaar zijn.
Waarom spelen werkt
Waarom zou je crisismanagement oefenen met zombies? Omdat je in een crisis niet alleen wilt weten of je procedures op papier kloppen. Je wil weten wat er gebeurt wanneer mensen onder druk beslissingen moeten nemen en stress de bovenhand neemt. Precies daar ligt de kracht van spelsimulaties.
In een simulatie kunnen organisaties situaties ervaren die in de echte wereld te complex, te risicovol of simpelweg te zeldzaam zijn om uit te proberen. In plaats van alleen te bespreken wat ze zouden doen in een bepaalde situatie, ervaren deelnemers wat er gebeurt wanneer ze daadwerkelijk keuzes maken. Ze zien het effect van hun beslissingen, krijgen nieuwe informatie en moeten vervolgens opnieuw bepalen wat ze gaan doen. Recent onderzoek naar wargaming bevestigt de waarde van dergelijke simulaties. Ze helpen besluitvormers om beter te begrijpen hoe hun organisatie en de omgeving errond functioneren. Tegelijk maken ze het mogelijk om crisissen te verkennen die in de echte wereld moeilijk voorstelbaar of te risicovol zijn om uit te testen.
Dat gedeelde begrip is belangrijker dan het misschien lijkt. Organisaties zijn complexe systemen waarin afdelingen, partners, leveranciers, overheden en andere stakeholders voortdurend van elkaar afhankelijk zijn. Iedereen beschikt over een stukje van de puzzel, maar niemand heeft noodzakelijk het volledige beeld. Een goede simulatie brengt die verschillende perspectieven samen en maakt zichtbaar waar ze elkaar versterken, en waar ze botsen. Het onderzoek naar wargaming laat bijvoorbeeld ook zien dat deelnemers door het gezamenlijk doorlopen van een simulatie niet alleen hun eigen rol beter begrijpen, maar ook scherper zicht krijgen op de onderlinge afhankelijkheden binnen het bredere systeem.
En dan is er nog iets wat misschien wel het meest waardevol is: je hoeft niet te wachten tot de crisis zich voordoet om te ontdekken waar de kwetsbaarheden zitten. Door verschillende scenario’s te spelen, kunnen organisaties ontdekken dat heel verschillende dreigingen uiteindelijk dezelfde zwakke plekken blootleggen. Dat verschuift de focus van “wat doen we als dit specifieke scenario gebeurt?” naar de veel interessantere vraag: “wat zegt dit over onze organisatie en hoe kunnen we ons beter voorbereiden op het onverwachte?”
Dat is ook precies wat de Zombie Game al tien jaar probeert te doen. De zombies zijn het scenario. De echte uitdaging is wat eronder ligt: samenwerken onder druk, omgaan met onzekerheid, informatie delen, prioriteiten bepalen, beslissingen nemen zonder volledig overzicht en voortdurend je aanpak bijsturen. En misschien is dat wel de reden waarom een fictieve zombie-uitbraak na tien jaar nog altijd werkt.
Tien jaar spelen, leren en blijven verrassen
In de afgelopen tien jaar is de Zombie Game op heel wat plaatsen gespeeld, met heel uiteenlopende groepen. Wat begon als een innovatieve manier om geïntegreerd crisisbeheer te oefenen, groeide uit tot een vaste waarde binnen het PM-aanbod.
Maar misschien nog belangrijker: de game bleek ook buiten het klassieke crisismanagement verrassend veel te vertellen. Zo werd de Zombie Game ingezet tijdens een summer school rond organisatieverandering. De context was niet crisisbeheer, maar de spanning tussen centrale controle en lokale autonomie. Al snel ontstond dezelfde discussie die organisaties in de echte wereld kennen: Wie moet beslissen? Hoeveel autonomie geef je aan teams die dicht bij de situatie staan? Wanneer is centrale aansturing nodig? En hoe bouw je vertrouwen wanneer niemand het volledige plaatje heeft? De zombies waren fictief, de dynamiek was dat allerminst.
Van één Zombie Master naar een groeiend netwerk
Tien jaar Zombie Game betekent ook tien jaar investeren in de mensen die de game tot leven brengen. Een Zombie Game staat of valt immers met de begeleiding. De briefing, de dynamiek tijdens het spel en vooral de debriefing bepalen mee hoeveel deelnemers uit de ervaring halen. Daarom hebben we de voorbije jaren geïnvesteerd in de opleiding en accreditatie van nieuwe Zombie Masters.
Zo werd Van Hulzen Communicatie in Nederland onze eerste internationale Zombie Game-partner. Na een intensieve tweedaagse opleiding en een examensessie konden de nieuwe Zombie Masters zelfstandig Zombie Games faciliteren binnen hun eigen netwerk.
Vandaag groeit dat netwerk verder. Om ervoor te zorgen dat steeds meer organisaties de Zombie Game kunnen spelen, zijn opnieuw heel wat nieuwe Zombie Masters geaccrediteerd. Zo willen we de game niet alleen verder laten groeien, maar vooral zorgen dat meer mensen de kracht van spelsimulatie zelf kunnen ervaren.
En nu? Tijd voor de volgende tien jaar.
Tien jaar is een mooie verjaardag, maar voor ons is het vooral een goed moment om vooruit te kijken. Want crisisbeheer verandert, organisaties veranderen, de manier waarop we leren en oefenen verandert, en een game die deelnemers al tien jaar uitdaagt om samen te werken in chaos, mag zelf natuurlijk ook blijven evolueren.
Daarom werken we vandaag aan iets waar we enorm enthousiast over zijn: de eerste grote update van de Zombie Game is volop in ontwikkeling.
We blijven trouw aan wat de Zombie Game zo sterk maakt: de chaos, de samenwerking, de verschillende perspectieven en de confrontatie met onverwachte gebeurtenissen. Tegelijk voegen we nieuwe spelelementen, nieuwe dynamieken en nieuwe uitdagingen toe. Het wordt dus geen volledig nieuwe game. Het wordt de Zombie Game zoals je die kent, maar scherper, rijker en klaar voor de volgende tien jaar.
Wil jij de nieuwe versie als eerste spelen?
De nieuwe versie komt uit in het jubileumjaar 2027. Wie er als eerste bij wil zijn, hoeft gelukkig niet te wachten tot de officiële lancering. We openen nu al de mogelijkheid om de nieuwe Zombie Game te pre-orderen. Een mooie manier om samen met je team het tienjarige bestaan van de game te vieren én tegelijk de volgende generatie crisisgaming te ontdekken. Pre-order de nieuwe Zombie Game voor 2027 en zorg dat jouw organisatie bij de eersten is die de update kan spelen!
De komende maanden delen we meer over wat er precies verandert, welke nieuwe elementen eraan komen en wie mee achter de schermen werkt aan deze nieuwe versie. Eén ding kunnen we alvast beloven: de zombies zijn nog lang niet verslagen!
